• Makalalar
  • Sagdyn durmuş
  • Umumy

Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

ÝAŞLARDA IŞSIZLIK WE RUHY SAGLYK

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (4 Ses)

yaslar we issizlikAwgust 12 – Bütindünýä Ýaşlar Güni

Okyjalarymyzyň köp böleginiň ýaşlardygy sebäpli, bu ýyl Bütindünýä Ýaşlar gününde ýaşlaryň işsizligi we ruhy saglygy meselesini gozgamagy makul bildik.

Ruhy saglyk – bu adama öz potensiýalyny görkezmäge, stresi ýeňip geçmäge, öndürijilikli zähmet çekmäge we jemgyýete peýdaly goşant goşmaga mümkinçilik berýän ruhy we sosial abadançylyk ýagdaýydyr. Adamyň durmuşynyň ähli bölegi onuň ruhy saglygyna täsir edip bilýär.

Dowamy

  • 498 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (5 Ses)

hapa howa rak sebabiHowa hapalaýjy bölejikler demgysma we allergiýadan başga, onkologik kesellere-de eltip bilýär.

Hapa howanyň öýken ragy bilen bagly bolmagy geň zat däldir. Biz hapa howadan dem alanymyzda gaty bölejikleri içimize sorýarys we olar organlarymyza ornaşyp, onkologik keselleriň emele gelmegine getirýär. Soňky barlaglar howanyň hapalanmagynyň bagyr ragynda, süýt we aşgazanasty mäzleriniň ragynda ölüm howpuny hem artdyrýandygyny görkezýär.

Dowamy

  • 452 gezek okalan

СRISPR: GEN ÜÝTGETMEK NÄME?

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (4 Ses)

CRISPR gene editingGen üýtgetmek (iňlisçe: gene editing) – bu tehnologiýa arkaly organizmiň DNK-syny üýtgetmekdir. Munuň üsti bilen genomyň islendik ýerine genetik material goşup, aýryp ýa-da özgerdip bolýar.

Gen üýtgetmek dürli maksatlar üçin ulanylýar:

Dowamy

  • 503 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.00 (5 Ses)

metan CH4Bu maglumat Ekonomist (the Economist) žurnalynda Metan Awçulary (the Methane Hunters) ady bilen 2020-nji ýylyň fewral aýynda çap edildi. Kler atly emeli hemra 2019-njy ýylyň ýanwarynda günbatar Türkmenistanda läbik wulkanlaryň emissiýasynyň gözlegine çykýar. Gözlegiň dowamynda Kler töwerege ýaýrap barýan metan gazynyň ullakan dumanyna duşýar. 15 kg göwrümli Kler hemrasy 2016-njy ýylyň iýunynda kömürturşy we metan gazlarynyň emissiýalaryny ölçemek üçin äleme uçuryldy. Kler islendik senagat önümçilik zawodyndan syzýan gazlary we suwuklyklary anyklap bilýär.

Dowamy

  • 527 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (3 Ses)

temmaka garsySen çilimi taşlap gördüňmi ýa-da taşlan tanaýarsyňmy? Şahsy hekaýaňy paýlaş!

Temmäkiniň howplaryndan habarly çilimkeşleriň köpüsi bu endigi taşlamak isleýär. Konsultasiýanyň we dermanlaryň kömegi bilen, ulanyjylar temmäkini iki esse üstünlikli taşlap bilýärler. Emma welin, häzirki wagtda dünýäde diňe 23 döwlet ilatyna doly ýa-da ýarpy tölegine kömek edýän, hemmetaraplaýyn "temmäkiden el üzme" hyzmatyny üpjün edýär. Bu ýurtlarda dünýäniň ilatynyň diňe 32% ýaşaýar.

Dowamy

  • 554 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.75 (4 Ses)

Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasyjyns agzalarynyn ucugy dünýäde ýarym milliard adamda jyns agzalarynyň uçugynyň (gerpes ýokançlygy) bardygyny habar berdi. Täze çaklamalar birnäçe million adamyň agyz uçugy infeksiýasyndan ejir çekýändigini görkezýär. Bu habarlar adamlaryň uçuk baradaky bilimini artdyrmagyň we uçugyň öňüni alyş we bejeriş çärelerini ösdürmegiň zerurdygyny ýatladýar.

2016-njy ýylda dünýäde 15-49 ýaş aralygyndaky adamlaryň 13% töweregi 2-nji görnüşli ýönekeý gerpes wirusy infeksiýasyny (HSV-2) göterýär eken. Bu barada 2016-njy ýyldan soňra maglumat berilmeýär. HSV-2 jynsy gatnaşyk arkaly ýokuşýar we jyns agzalarynyň uçugyna sebäp bolýar. Bu infeksiýa gaýtalanyp bilýär. HSV-2 ýokuşan adamlaryň üçden birinde jyns agzalarynyň agyryly ýaralary döreýär.

Okamany dowam et

  • 762 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 5.00 (3 Ses)

waksinasiya#WaksinalarHemmäPeýdaly

Waksinasiýa – çagalary infeksion kesellerden goramagyň iň zerur we howpsuz çäreleriniň biridir. Öňüni alyş sanjymlary (immunizasiýa, waksinasiýa) – emeli ýol bilen bedene kesellere garşy göreşmek ukybyny berýär. Onuň üçin kesel dörediji bakteriýalaryň we wiruslaryň howply bolmadyk bir bölegi ulanylýar. Waksinasiýa dünýäde çaga ölümini azaltmakda uly rol oýnaýar.

Dowamy

  • 714 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.50 (2 Ses)

sepagat uyaŞepagat uýalary, şepagat doganlary, we göbek eneleri (akuşerka, akuşer) saglyga degişli hyzmatlary üpjün etmekde möhüm rol oýnaýarlar. Olar adamlaryň gündelik saglyk zerurlyklaryny üpjün etmäge, enelere we çagalara seretmäge, ölümden goraýjy immunizasiýa geçirmäge we saglyk maslahatlaryny bermäge, gartaşan adamlara ideg etmäge kömek edýärler. Olar köp jemgyýetlerde entek tapdyrýan ýeke-täk saglygy goraýyş işgärleridir. 2030-njy ýyla çenli dünýäniň ähli ýerinde saglygy goraýyş hyzmatlarynyň elýeterli bolmagy üçin, adamzat jemgyýetçiligine ýene 9 million şepagat uýasy we göbek ene gerek.

Dowamy

  • 581 gezek okalan
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 3.67 (3 Ses)

TKKJ logoSaglyk redaksiýasy Körler we kerler jemgyýetiniň (TKKJ) Merkezi Müdirliginiň Guramaçylyk-köpçülik bölüminiň müdiri bilen söhbetdeş boldy.

Söhbetdeşlik gysgaldylyp alyndy.

Saglyk: Siz kimler üçin döredilen?

Gürrüňdeş: Türkmenistanyň körler we kerler jemgyýeti (TKKJ) görüş we eşidiş taýdan maýyplygy bolan adamlar üçin döredilen. Biz Türkmenistanda iň irki açylan jemgyýetçilik guramalarynyň biri bolup, 1932-nji ýyldan bäri hereket edýäris. 1932-nji ýylda Halk Komissarlar Soweti Körler Jemgyýetini gurmaklyk barada karar kabul edýär, emma bu jemgyýet agza sanynyň ýetmezçiligi sebäpli 1934-nji ýylda ýapylýar we Körler we Kerler Jemgyýetine öwrülýär. Jemgyýetiň Tertipnamasyna görä, biz 18 ýaşdan ululary jemgyýete kabul edýäris. Häzirki wagtda jemgyýetimizde 3328 agza bar.

Dowamy

  • 823 gezek okalan