"Täze ýyl" diýlende esasy göz öňüne gelýän zatlaryň biri üsti doly täze ýyl saçagy bolsa gerek. Onuň ýany bilen hem oňa taýýarlanmagyň berýän howsalasy we ýadawlygy. Ýakynlaryňy sowgat bilen begendirmekden başlap, öý-içerleri arassalamak, saçakda goýuljak dürli nygmatlary taýýarlamak, belki-de çagalar bilen myhmançylyklarydyr syýahatlary planlamak ýa-da özüň öýde ençeme günläp myhman almak – baýramçylyk möwsüminiň başagaýlygy ýetik bolýar. Eger seni baýramçylyk "etsem-petsemleriň" sanawy ýa-da olaryň saljak gaýgy-aladasy howpurgadýan bolsa, ýadyňa sal: pikir edişiňden has köp zat seniň erkiňdedir. Nähili başagaý ýa-da uly maşgalaly kişi bolsaň hem, sanlyja usullaryň kömegi bilen, baýramçylygy rahat we lezzetli geçirip bilersiň.

Dünýäde milliarddan köp adam psihiki bozulmalardan ejir çekýär. Diňe 2021-nji ýylyň özünde dünýäde 727 müňe golaý adam öz janyna kast edipdir, janyňa kast etmek 15-29 ýaş aralykdaky ýaşlaryň ölümçiliginiň sebäpleriniň arasynda üçünji orny eýeläpdir we bu hadysalaryň 73% orta we pes girdejili ýurtlaryň paýyna düşüpdir.

Göwreliligi galdyryp bilmezlik meselesi aýala hem, erkek adama hem degişli bolup durýar. Önelgesizlik kynçylygy 35 ýaşdan ýaş aýallar üçin kadaly jyns gatnaşygy geçirilip 1 ýylyň dowamynda, 35 ýaşdan uly aýallar üçin bolsa 6 aýyň dowamynda göwrelilik galmadyk bolsa güman edilýär.

Göwreliligiň galmazlygy birnäçe sebäplere bagly bolup, ginekolog, androlog, endokrinolog, terapewt lukmanlarynyň utgaşdyrylan barlagyny we dowamly gözegçiligi we bejergini talap edýändir.

Sosial mediýada oturmak seniň hem rahatlygyňa, keýpiňe ýa-da okuwa/işe ýetişigiňe zyýanly täsir edýärmi? Onda sen ýeke dälsiň.

JAMA žurnalynda ýakynda çap edilen ylmy barlag sosial mediýadan diňe bir hepdelik daşlaşmagyň hem ýaşlarda psihiki saglygy ep-esli gowulandyrýandygyny ýüze çykardy.

Her aýalyň durmuşynda ir-u-giç ginekolog lukmany saýlama zerurlygyň döreýär. Bu jogapkärli saýlawdyr, çünki her aýal özüne düşünjek, diňlejek, goldaw berjek tejribeli hünärmene duşmaga ymtylýar.

Waksinasiýa (kesellere garşy öňüni alyş sanjymlaryň berilmegi) – belli kesellere garşy immun ulgamyny berkidiji çäredir. Bütündünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) bellemegine görä, bu çäre netijesinde her ýyl 3.4 mln ölümçiligiň öňi alynýar. Waksinasiýa epidemiýalaryň we pandemiýalaryň öňüni almaga kömek edýär.

Adamyň saglygyny saklamak üçin binýatly, döwrebap saglygy goraýyş ulgamynyň gerek bolşy ýaly, ýokary hilli derman serişdeleri bilen üpjünçilik hem hökmanydyr.

Ýaňy ýakynda "Türkmenistan" gazeti TSGwe DSM-niň Baş dermanhanalar birleşiginiň ilaty zerur bolan derman serişdeleri bilen üpjün etmek üçin uly göwrümli çäreleri geçirýändigini habar berdi. Habara görä, häzirki wagtda näsaglara ýeňillikli göýberilýän derman serişdeleriniň umumy sanawy 134 görnüşe ýetirlipdir. Derman serişdelerini 50% ýeňillikli alýan meýletin saglygy goraýyş ätiýaçlandyryşy boýunça şertnamalary bolan raýatlar, şeýle hem dermanlary 50% we 100% ýeňillikli alýan näsaglaryň aýratyn topary üçin dermanlaryň sanawy 454 görnüşe çenli köpeldilipdir. Bu serişdeler gerdejik, ergin, melhem görnüşlerinde bolup, agyrysyzlandyryjy, şeýle hem ýürek-damar, bölüp çykaryş, iýmit siňdiriş we beýleki ulgamlaryň kesellerini bejermek üçin niýetlenen dermanlardyr.

ChatGPT ýaly emeli zehin gurallary ýa-da uly dil modelleri tekstleri düzüp, soraglara jogap berip we dürli görnüşli ýumuşlary bitirip bilýärler. Bu gurallar tölegsiz görnüşde hem ähli ýerde diýen ýaly ýaýran we seniň bilim alyş tejribäňi baýlaşdyrmaga kömek edip bilerler. Emma, olary netijeli, jogapkärçilikli we ahlakly ulanmak üçin, olaryň başarnyklaryna, kemçiliklerine we olaryň akademik gurşawlarda dogry ulanylyşyna düşünmek möhümdir.

Kollagen bedenimizde iň köp möçberde saklanýan belokdyr. Ol derimizi çeýe we berk saklaýar. Emma ýaşymyz gaýdyşdygyça ol kollageniň hem hili we mukdary azalýar. Bu meselä kä adamlar suplementlerden jogap gözleýärler.

Häzirki döwürde, esasan-da internet dünýäsinde kollagen suplementleriniň saglyga we gözellige peýdalary barada maglumatlar köpeldi. Bu maglumatlar ylma esaslanýarmy?

Esasy faktlar:

↪ Kelleagyry nerw ulgamynyň iň köp duş gelýän bozulmalarynyň biridir;

↪ Yzygiderli döreýän kelleagyry adamlara we jemgyýetlere agyry, maýyplyk, pes durmuş hili we ykdysady taýdan agyr ýük salýar;

↪ Dünýäde adamlaryň diňe az sanlysyna kelleagyry bozulmalary üçin dogry diagnoz we dogry bejergi berilýär;

↪ Dünýäniň ähli ýerinde kelleagyrylaryň möçberi we täsiri ýeterlikli ölçenilmän gelinýär.