Üns ber! Biziň saýtymyzyň esasy maksady Siziň saglyk babatdaky gözýetimiňizi giňeltmekdir. Şonuň üçin-de, saýtyň sahypalarynda berilýän maglumatlaryň esasynda öz-özüňi bejermek maslahat berilmeýär. Öz-özüňi bejermeklik düýpli kynçylyklara uçradyp, janyňyza howp salmagy ähtimal. Lukmanlar saýtyň üsti bilen size bejeriş berip bilenoklar. Lukmanlaryň jogaplary, makalalar, jemgyýetçiligiň teswirleri diňe maslahat hökmünde kabul edilmeli.

KORONAWIRUS BILEN BAGLY ÝAGDAÝLARA SYN WE SAGLYK HABARLARY (19.02.2021)

  • Lukman
1 1 1 1 1 Gyzyklylygy: 4.33 (149 Ses)
Image

ÜNS BER!

Biz COVID-19 baradaky fakt-barlaglarymyzda halkara derejede tanalýan saglyk guramalaryna we saglyk hünärmenlerine esaslanýarys. Epidemiýa baradaky maglumatlaryň yzygiderli täzelenip durýandygy sebäpli, biziň hem fakt-barlaglarymyz şolara görä täzelenip durýar. Eger-de lukmançylyk maslahatyny gözleýän bolsaňyz, lukmana ýüz tutuň. COVID-19 barada goşmaça maglumat almak üçin Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň websaýtyny okaň.

HABARLAŞMAK KONTAKTLARY

Türkmenistanyň Döwlet arassaçylyk we keselleriň ýaýramagyna garşy göreşmek gullugynyň salgysy: tel: +993 12 28-14-47, 28-22-04;

Türkmenistanyň Saglygy Goraýyş ministrligi: tel: +993 12 40-04-16, +993 12 40-04-07;

1-nji aprel: Türkmenistanyň Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrligi 24 sagat işleýän koronawirus boýunça sorag-jogap gyzgyn liniýasyny açdy – 73-95-35;

BSGG Türkmenistan: +993 12 48-83-25;

@BSSG Turkmenistan (Instagram), @UN_Turkmenistan, @UNDPTM, @UNRССA (UN Regional Center for Preventive Diplomacy for Central Asia)

13-19 FEWRAL 2021

Koronawirus (COVID-19) bilen bagly ýagdaýlara syn we saglyk habarlary:

Sanlar

John Hopkins University and Mediсine: kesellänler 110430962, ýogalanlar: 2444329, sagalanlar: 62221533.

BSGG: Türkmenistan: kesellänler: 0, ýogalanlar: 0, Gazagystan: 253751 (3246), Gyrgyzystan: 85689 (1447), Özbegistan: 79548 (622), Täjigistan: 13714 (91), Russiýa: 4125598 (81926).

Türkmenistan

Türkmenistanda ýalňyz, gartaşan raýatlara we maýyplygy bolan adamlara durmuş taýdan hyzmat ediş merkezi welaýatlarda we Aşgabat şäherinde hereket edip, raýatlary durmuş-saglygy goraýyş hyzmatlary we durmuş ýagdaýyna uýgunlaşmaga, saglyklaryny dikeltmäge ýardam bilen üpjün edýärler. Tel: +99312 93-06-13; 93-27-36.

Bloomberg: Türkmenistan ägirt uly möçberde (250,000 maşynyň bir wagtda çykarýan gazyna deň) metan gazyny syzdyryp, howa goýberýär. Bu ýagdaý ýurtda ilkinji gezek bolup geçmeýär. 2019-njy ýylda hem, Körpeje nebit-gaz ýatagynyň ýanynda gaz syzmasy barada GHGSat tarapyndan habar berlipdi.

Hans Kluge, BSGG-nyň Ýewropa boýunça sebitleýin müdiri: "Gürrüňdeşligimizde biz Türkmenistana BSGG bilen hyzmatdaşlykda test geçirmegi we test nusgalaryny hil kepilligi üçin ýurduň daşyndaky BSGG laboratoriýalaryna ibermegi maslahat berdik. Men soňra Daşary işleri ministrinden we Saglyk ministrinden hem habar tutdum. Gynansakda, häzire çenli olardan kesgitli bir habar bolmady".

Ylmy barlaglar, bejergiler

Bütin dünýä boýunça COVID-19 hadysalary we ölümçilik azalýar. Geçen hepde 2.7 million täze hadysa hasaba alyndy – bu öňki hepdäniňkiden 16% azdyr. Ölümleriň sany bolsa 10% azaldy.

Çagalarda Gaýraüzülmeler Artýar

Pediatorlar çagalarda COVID bilen bagly çylşyrymly sindromlara (Çagalarda dürli ulgamlaryň inflammasiýa (alawlama) sindromy) köp duş gelip başladylar. ABŞ-nyň paýtagty Waşingtondaky çagalar hassahanasynda koronawirusyň ilkinji tolkunynda inflammasiýa sindromly çagalaryň diňe ýarysyna intensiw terapiýa gerek bolan bolsa, indi olaryň 80-90% intensiw terapiýa talap edýär. Lukmanlar heniz bu gaýraüzülmeleriň artmagynyň sebäbini bilmeýärler. Esasy meseleler:

↪ Bu sindromyň haýsy çagalara täsir etjekdigini anyklamak kyn.

↪ Sindromyň irki alamatlarynyň umumy keselleriň alamatlaryna (gyzzyrma, garyn-içege meseleleri, örgünler) meňzeşdigi üçin, ony ünsden sowmak aňsat.

↪ Wagtynda anyklanylmasa, ölüm howply ýürek bozulmalaryna we beýleki ýagdaýlara eltip bilýär.

Diňe ABŞ däl: Ysraýyl döwletindäki lukmanlar hem, çagalarda şeýle hadysalaryň birnäçesine şaýat bolupdyrlar. Köp çaga mundan gutulyp gidýär, emma lukmanlar ýürek dokumalarynda inflammasiýa döreýän we öýkenlerine zeper ýetýän çagalaryň sanynyň artýandygyny aýdýarlar. Ysraýylda COVID-19-dan gutulýan çagalaryň 10-30% töweregi uzak-möhletleýin gaýraüzülmelere duçar bolup bilerler. Näsaglaryň biri, judo ýaryşlaryna gatnaşyp ýören 15 ýaşly gyz, wirus bilen keselläninden soňra 5 aýlap saçyny bogmak üçin elini galdyryp bilmändir.

Hytaý maglumat gizleýär

Hytaý COVID-19-yň gelip çykyşyny öwrenýän BSGG topary bilen çig maglumat paýlaşmakdan ýüz öwürdi. Topara näsaglardan alnan ýüz müňlerçe gan nusgalaryny barlamaga rugsat berilmedi. Wuhanda 2019-njy ýylyň dekabryna çenli wirusyň birnäçe ştamlary ýaýrandyr diýlip çaklanylýar. ABŞ we Britaniýa döwletleriniň ikisi hem, Hytaýyň aç-açan dälligi we ýagdaýa çäre görşi barada çuňňur aladalanýandyklaryny beýan etdiler. Hytaý hem muňa soňky ýyllarda BSGG-nyň güýçden gaçmasy üçin ABŞ-ny tankytlamak arkaly jogap gaýtardy.

Derňewçiler Hytaýdan gaýtmazdan öň wirusyň laboratoriýadan çykandygyny inkär eden hem bolsalar, BSGG-nyň müdiri Tedros Ghebreyasus pandemiýanyň nädip gelip çykyşy baradaky ähli ylmy çaklamalaryň mümkindigini duýdurdy. Derňewçileriň doly synynyň indiki hepde çap edilmegine garaşylýar.

Zyýany Azaltmagyň Ýene Bir Peýdasy

Zyýany azaltmak – bu köplenç neşe serişdelerini ulanmak bilen baglanyşykly negatiw saglyk, sosial, we kanuny täsirleri azaltmak üçin görülýän çärelerdir. Beýle çäreler hakykatdan daş bolan maksatlary gurmaga derek, töwekgelçilikli hereketleri azaltmaga gönükdirilýär, AIW hem-de ýetginjek göwreliliklerinde üstünlikli netijeleri görkezdi.

Zyýany azaltmagy COVID-19 ýagdaýlarynda hem ulanmaklyk maslahat berilýär. Çünki adamlardan jynsy gatnaşyklardan saklanmagy talap etmek ýaly berk çäreleri girizmek hakykatdan örän daş düşmekdir. Gowusy, adamlary ýazgarman we kemsitmän, howpsuz hereketleri etmäge höweslendirmeli.

Waksinalar

Hytaýyň prokuraturalary ýurtda galp koronawirus waksinasyny satmakda şübhelenýän 70 jenaýatkäri tussag etdiler. Bu jenaýatkärler toparynyň biri galp waksinanyň 58 müň sanysyny satyp, 3 million ABŞ dollaryna ýakyn gazanypdyr. Toparlaryň ýene biri hem, waksina diýip duzly ýa-da mineral suw satypdyr. Hadysalaryň käbirinde ýasama waksinalar hassahanalarda ýasalan bolsa, käbirleri daşary ýurtlardan getirilipdir. Bu galp hereketlere degişli 21 sany jenaýat işi gozgalypdyr.

Pfizer we Moderna waksinalanary COVID-19 wirusynyň Britaniýadaky ýaly, has ýokançly ştamlaryna garşy ýokary netijelilik görkezdi, emma Günorta Afrikada tapylan ştama garşy ejiz gelýär.

Başga habarlar

↪ Süýjüli diabeti bejermek üçin ýasalan semaglutid dermany, kliniki synaglarda aşa semizlige garşy netijelilik görkezdi. Alymlar semaglutidiň geljegine uly umyt baglaýarlar. Dermany hepdelik kabul edip başlanlaryndan bir ýyl soňra, synaga gatnaşyjylar ortaça 15 kg horlanypdyrlar. Olaryň üçden iki bölegi tutuş agramlarynyň 10%-ini ýitiripdir.

Coca-Cola Kompaniýasy uzagyndan plastigi aradan aýyrmak meýilnamasynyň çäklerinde, kagyz çüýşeleri synagdan geçirmegi maksat edinýär. Kagyz çüýşeleriň ilkinji nusgalary daniýaly kompaniýa tarapyndan üpjün edildi. Bu çüýşeleriň diňe gapagy we suwy kagyza degmekden saklaýan içki gatlagy plastikden ýasalyp, galan ýeri kagyz süýüminden düzülendir. Emma, eksperimentiň esasy maksady çüýşeleri hiç hili plastik ulanman, gazly suwuň basyşyna çydamly we 100% gaýtadan işläp bolýan edip çykarmakdyr. Plastikden Azat Bol (Break Free From Plastic) atly haýyr-sahawat guramasynyň hasabatyna görä, geçen ýyl Coca-Cola dünýäniň iň köp plastik zyňyndy çykaryjysy bolupdyr. Ikinji we üçünji ýerleri hem, beýleki dünýä belli içgi kompaniýalary Pepsi we Nestle eýeläpdir.

Russiýada alymlar we akademikler kanuna girizilmesi hödürlenen täze üýtgetmä garşylyk görkezýärler. Olar täze kanunyň söz azatlygyna zeper ýetirjekdigini aýdýarlar. Kanun çykaryjylaryň aýtmagyna görä, Russiýanyň bilim baradaky kanunyna girizilmeli bu üýtgetme Russiýa garşy propagandalary togtatmak üçin niýetlenip, akademiklerden we bilim berijilerden ylym-bilime degişli hereketleri alyp barmak üçin hökümet ýolbaşçylaryndan rugsat almagy talap eder. Bu üýtgetmä garşy çykyp, 200 müňden hem köp adam arza gol çekdi. Olar beýle kanunyň Russiýanyň ylmy taýdan ösmegine köp päsgelçilik saljakdygyny aýdýarlar.

↪ Aýallaryň hökümete degişli däl guramasynyň konsorsiumyna görä, 2018-nji ýylda Russiýada öýdäki zorluk sebäpli azyndan 5000 aýal ölüpdir. Bu polisiýanyň beren hasabatyndan 20 esse köpdür.

↪ Lancet: Dünýä ýüzündäki deňsizlik, hemmelere elýeter bolmaly sagdyn göreji diňe baýlara tapdyrýan gytçylyga öwürdi. Görşüň bozulmagy diňe hereket edişe we psihiki abadanlyga täsir etmän, eýsem ölümçilik derejesiniň hem ýokarlanmagy bilen baglanyşdyrylýar. Görüş bozulmalaryndan ejir çekýän adamlaryň 90%-inde bu ýagdaýyň öňüni alyp we bejerip bolýar. Munuň üçin elýeterli çözgütler hem köpden bäri bar.

Ýewropada çilim çekýän aýallaryň sany erkeklere garanda has haýal azalýar. Hatda käbir ýurtlarda aýallar erkeklerden has köp çilim çekýärler. BSGG-nyň çaklamalaryna görä, häzir Ýewropa Sebitinde (Türkmenistan şu sebitine girýär) 13-15 ýaşly gyzlaryň 12% çilim çekýär – bu dünýädäki ortaça sandan 1.5 esse köpdür. Bu ýagdaý çilim mahabatlandyrmalaryna we onuň öňe sürülmegine hemmetaraplaýyn gadagançylyk girizmäge itekleýär.

↪ Ekolog Georgi Kavanosýan, Moskwanyň Döwlet uniwersitetiniň Himiýa fakultetiniň hünärmenleriniň hasabatyna salgylanyp, 2020-nji ýylyň güýzünde Kamçatkada ekologiýa betbagtçylygyna sebäp bolan howply pestisidleri tapandygyny aýtdy. Hasabata gol çeken himiýa bölüminiň dekany ekologyň gipotezasyny "esassyz tassyklamak" diýip atlandyrýar. Greenpeace guramasy derňewleri talap edýär.

Saglyk.orgСOVID-19 ähli soraglaryňa jogaplar. Oka, goran, paýlaş! Bizi IMO-da hem yzarlaň! (Group Name: Saglyk; Group ID: 15022763

Özüňi we maşgalaňy gora

Barlaglar (Testler)

Karantin

Wirus

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy täze koronawirus (Covid-19) barada ýaýran toslamalary paş etdi

"Pandemiýa" näme?

Ýüzärlik

Alkogolly içgiler koronawirusdan goraýarmy?

Koronawirusyň (Covid-19) we dümewiň meňzeşlikleri we tapawutlary

Oksolin ýagy (оксоли́новая мазь) koronawirusyň ýokuşmagynyň oňüni alýarmy?

Covid-19 wirusy näçe wagtlap zatlaryň ýüzünde diri galyp bilýär?

Ibuprofen dermany Covid-19 bilen kesellänleriň ýagdaýyny ýaramazlaşdyrýarmy?

Günüň aşagynda durmak koronawirusdan (Covid-19) goramaýar

Inçekesel waksinasy koronawirusdan gorap bilýärmi?

Covid-19: immunitet we möwsümleýinlik

Täze koronawirus adamlaryň aglabasyna ýokuşarmy?

SARS-COV-2 wirusyny kontrolda saklap, aradan aýryp ýa-da ýok edip bolýarmy?

SARS-COV-2 wirusy jynsy gatnaşykda spermanyň (dölüň) üsti bilen ýokuşyp bilýärmi?

Jemgyýetçilik basseýnlerine haçan arkaýyn gidip bolar?

Atipiki pnewmoniýa näme?

Adam jaýlananda howpsuzlyk we hormat

Burnum ys alanok. Bu koronawirusyň alamatymyka?

Alymlar koronawirusyň howada saklanmagy barada BSGG-a ýüzlenýärler

Covid-19 bilen keselländen näçe wagt geçensoň adamlar bilen gatnaşyp bolýar?

Okyjydan: Koronawirus simptomsyz hem geçip bilýär diýýilýär, düşündiräýseňiz

Covid-19: Nädip dezinfeksiýa etmeli?

Okyjydan: Hlory ýa-da natriniň gipohloridini howa sepmek koronawirusy öldürip bilýärmi?

Okyjydan: Bir gezek Covid-19 bilen keselläp gutulsaň, kesel täzeden ýokuşyp bilýärmi?

Covid-19 öňümizdäki dümew möwsümini beterleşdirermi?

Aerozol geçirijileri barada has köp subutnama tapyldy

Hajathanalarda Covid-19 ýokuşyp bilýärmi?

Koronawirusyň esasy alamaty – ys alşyň ýitmegi

Ys alşyň ýitmeginden-tutgaýlara çenli: Covid-yň köpugurly hüjümi

ELLERI NÄDIP DOGRY ÝUWMALY?

SEN NÄDIP SALAMLAŞÝARSYŇ?

Image

Salamlaşanyňyzda

BOLMAÝAR:

Elleşmek;

Gujaklaşmak;

Öpüşmek.

BOLÝAR:

Baş egmek;

Mylaýym ýylgyrmak;

Eliňi galgatmak;

Eliňi ýüregiňe goýup egilmek.

A SEN NÄDIP SALAMLAŞÝARSYŇ?

#salamlaşmak #koronawirus

  • 37784 gezek okalan